“Orta Doğu ve Afrika’da Su Ürünleri Yetiştiriciliğinin Geleceğini” Türkiye’de İnşa Etmek — Üçüncü Ülke Su Ürünleri Eğitim Programı Yaklaşık 10 Yıl Aradan Sonra Yeniden Başladı

1–11 Şubat tarihleri arasında JICA, Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü (BSGM) ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) işbirliğiyle, yaklaşık 10 yıl aradan sonra “Orta Doğu ve Afrika için Sürdürülebilir Su Ürünleri Yetiştiriciliğinin Geliştirilmesi Eğitim Programı”nı yeniden başlattı. Senegal, Sierra Leone, Moritanya, Libya, Somali ve Suriye’nin de aralarında bulunduğu Orta Doğu ve Afrika ülkelerinden toplam 12 katılımcı programa dahil oldu.

Akdeniz kıyısındaki Antalya ve Ege kıyısındaki Muğla’da gerçekleştirilen programda, katılımcılar yavru üretim tesisleri ve yetiştiricilik alanlarına saha ziyaretleri yaptı; aynı zamanda su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik en güncel teorik bilgileri ve uygulamalı eğitimleri aldı. Programın amacı, gıda güvenliğine katkı sağlayacak ve yerel ekonomiyi canlandıracak uygulamalı bilgi ve becerilere sahip uzmanlar yetiştirmekti.

Eğitimler ağırlıklı olarak BSGM’ye bağlı Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretim ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’nde (AKSAM) gerçekleştirildi. Katılımcılar, levrek ve çipura yetiştiricilik yönetimi, ağ kafes yetiştiriciliği, balık hastalıklarının teşhisi, önlenmesi ve tedavisi ile yem ve beslenme yönetimi konularında hem teorik hem de uygulamalı bilgiler edindi. Japonya’dan görevlendirilen uzman Masashi Sato da eğitime katılarak çevre dostu yetiştiricilik ve çift kabuklu yetiştiriciliği konusundaki bilgi birikimini paylaştı; verimlilik ile çevresel korumayı dengeleyen yetiştiricilik tasarımları konusunda Japon uzmanlığını aktardı.

JICA, daha önce Karadeniz’de yavru üretimi ve balık hastalıklarıyla mücadele gibi teknik işbirliği projeleriyle Türkiye’nin insan kaynağı ve teknolojik altyapısının gelişmesine katkıda bulunmuştu. 2010’dan bu yana JICA, Türkiye işbirliğiyle Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika’dan toplam 103 kişiye uluslararası eğitim programları kapsamında eğitim verdi. Son programda 12 katılımcı ağırlandı; bir sonraki programlarda ise 24 katılımcının yer alması planlanıyor. Böylece Türkiye merkezli su ürünleri işbirliği yeniden ivme kazanacak.

Katılımcıların bazı görüşleri şöyleydi:

• İdlib doğumlu ve Lazkiye’de bir su ürünleri tesisinde çalışan Mahmoud:
  “Ülkemizde yetiştiricilik tesisleri yeterince gelişmiş değil, ancak su ürünleri yetiştiriciliğinin genişlemesine yönelik umut giderek artıyor.”
• Moritanya’dan Bilal ise şunları söyledi:
  “Moritanya’da su ürünleri yetiştiriciliği yeni yeni başlıyor. İç sularda yayın balığı ve tilapia üretimine ek olarak artan talebi karşılamak için tüm balıkçılık sektörünü geliştirmek istiyoruz.”

Eğitim kapsamında katılımcılar, Türk ve Japon uzmanlardan bilgi edinmenin yanı sıra, yaptıkları ülke sunumları sayesinde birbirleriyle de deneyim ve bilgi paylaşımında bulundu. Bu yönüyle program, Türkiye, Japonya ve katılımcı altı ülke arasında potansiyel işbirliklerini güçlendirmeye yönelik bir adım olarak değerlendirilebilir.

Türkiye ve Japonya, bölgesel istikrar ile Afrika ülkelerinin gelişimine katkı sağlama konusundaki ortak kararlılıklarını paylaşmaktadır. Türkiye’nin su ürünleri yetiştiriciliğinde giderek öne çıkan bir ülke olmasıyla birlikte, bu alandaki eğitim faaliyetlerinin Türkiye ile ortak yürütülmesi, Orta Doğu ve Afrika ülkelerinde balıkçılık sektörünün ve gıda güvenliğinin geliştirilmesine JICA tarafından önemli bir katkı olarak görülmektedir.